Wysyłka w 24h
Darmowa wysyłka paczkomatem InPost od 199 zł
Ponad 100 książek dostępnych od ręki

Wywiad z Pawłem Pieczką: Jak przejechać Bałtyk-Bieszczady Tour?

Okłada książki o Bałtyk-Bieszczady Tour

Paweł Pieczka to jedna z najpopularniejszych postaci w świecie ultra. Spokojny, uśmiechnięty, chętnie dzielący się swoją wiedzą, a zarazem... piekielnie mocny. Na liście jego sukcesów znajdują się nie tylko wygrane w zawodach z cyklu ULTRACUP, ale także wiele innych długodystansowych imprez w Polsce, w tym MRDP, Race Through Poland oraz Północ-Południe. W ostatnim czasie Ślązak z Godowa zaczął coraz śmielej radzić sobie na arenie międzynarodowej. Zapraszamy do lektury fragmentu książki "Bałtyk-Bieszczady Tour. Jak przejechać rowerem 1008 km non stop".

***

Rafał Janik: Latem poprzedniego roku z zainteresowaniem śledziłem Twoją „kropkę” jadącą w wyścigu Transiberica. Ukończyłeś zawody na trzecim miejscu, a z Twoich relacji w internecie wynika, że „było ciężko”. Czy mógłbyś jednak powiedzieć coś więcej na temat tej imprezy?

Paweł Pieczka: Transiberica to bardzo ciekawe zawody, zaliczane do kategorii unsupported. Tego typu wyścigi wymagają pełnej samodzielności uczestników. Innymi słowy, kolarz musi samodzielnie zorganizować wszystko „od A do Z”. Organizator wyznacza punkty kontrolne oraz segmenty, którymi musimy przejechać (najczęściej są to strome podjazdy), ale to my sami musimy zaprojektować trasę pomiędzy nimi. O takie rzeczy jak noclegi, picie, jedzenie czy naprawa roweru musimy także zatroszczyć się samodzielnie. Nikt z zewnątrz nie może nam w tym pomóc. Czy był to najcięższy ultramaraton, w jakim kiedykolwiek startowałeś? Trudno mi to jednoznacznie stwierdzić, ale z pewnością była to jedna z najtrudniejszych imprez (powiedzmy, że to moje osobiste „TOP 3”). Na początku walczyliśmy z ogromnymi upałami na południu, potem z silnym wiatrem w części centralnej, a na północy przywitało nas ochłodzenie oraz deszcz. Sam kraj, jego kultura czy język nie były dla mnie problemem, gdyż kiedyś spędziłem rok w Portugalii, co pozwoliło mi poznać realia Półwyspu Iberyjskiego. Aczkolwiek ściganie się w innym kraju to zupełnie inna para kaloszy niż nasze krajowe wyścigi.

Rafał Janik: Teraz pytanie, od którego na dobrą sprawę powinienem zacząć naszą rozmowę – skąd u Ciebie wzięło się zainteresowanie ultramaratonami? Czy nie ciągnęło Cię do innych odmian kolarstwa?

Paweł Pieczka: Na to pytanie odpowiedzieć jest mi bardzo łatwo (śmiech). Jestem typem zawodnika, który nigdy nie jeździł dla konkretnego klubu, nie trenował intensywnie w wieku juniorskim ani nie marzył o karierze zawodowca. Zawsze bardziej ciągnęło mnie w kierunku podróżowania i odkrywania świata. Chętnie urodziłbym się w czasach Marco Polo czy Ferdynanda Magellana i razem z nimi ruszył w nieznane. Ale cóż, urodziłem się trochę później. Postanowiłem jednak ruszyć w nieznane (z tego powodu mój profil na Facebooku „Ultra Rajza” pierwotnie nazywał się „Rajzy w nieznane”). Najpierw wyruszyłem samotnie w Alpy. Następnie przyszedł czas na Skandynawię, trasę z Portugalii do Polski, Bałkany, aż w 2018 roku zacząłem eksplorować wschód. Wyruszyłem rowerem z rodzinnego Godowa i przez Ukrainę, Rosję oraz Kazachstan dotarłem do Irkucka. Następnie autostopem doturlałem się do Władywostoku. Będąc już tak daleko, nie mogłem zmarnować okazji i zwiedziłem Japonię oraz Koreę Południową. Następnie koleją transsyberyjską wróciłem na Boże Narodzenie do Polski. Ponad pięć miesięcy w podróży – to była moja najdłuższa wyprawa.
Rok później zrealizowałem kolejne marzenie i wybrałem się na Pamir Highway. Przez dwa miesiące przejechałem ciekawą „pętelkę” przez Kazachstan, Chiny, Kirgistan, Tadżykistan i Uzbekistan. Polecam każdemu, kto jeździ na dwóch kółkach! Po tej wyprawie zdałem końcowe egzaminy na studiach i wpadłem w wir codzienności. Trzymiesięczne wakacje akademickie zamieniły się w niespełna miesiąc urlopu. W związku z tym bardziej ukierunkowałem się na starty w ultramaratonach. Swoją drogą, nie było to dla mnie coś zupełnie nowego, gdyż już w 2014 roku zaliczyłem swój debiutancki start na 600 kilometrów. Wkrótce po tym poznałem trenera Tomka Kubala, z którym rozpocząłem przygotowania do sezonu 2020.
Przejście od długich wypraw do kolarstwa długodystansowego odbyło się zupełnie naturalnie. Podróżując rowerem, odkrywałem nowe miejsca. W ultramaratonach jest podobnie, z tą różnicą, że wprowadza się wątek sportowy, który zachęca do szybszej jazdy i pracy nad sobą. Doświadczenie z podróży bardzo pomaga mi w imprezach samowystarczalnych, gdzie nawigacja i samoorganizacja są kluczowe. Na razie startuję w zawodach, ale bardzo prawdopodobne, że za kilka lat znów wpadnę na jakiś ciekawy pomysł i ruszę w nieznane :-)

Rafał Janik: Jak wygląda Twoja typowa treningowa rutyna?

Paweł Pieczka: Przede wszystkim staram się, aby to nie była rutyna. Oczywiście, mam plan treningowy, ale lubię go urozmaicać. Sezon przygotowawczy z reguły zaczynam w listopadzie, po miesięcznym okresie roztrenowania. Jesienią trenuję na siłowni, biegam, chodzę na basen. Z czasem zaczynam także ćwiczenia na trenażerze. Lubię to urządzenie, ale nie praktykuję kręcenia w miejscu przez dłużej niż dwie godziny – po prostu nie widzę takiej potrzeby. Oprócz tego wplatam w plan wędrówki piesze po górach, wypady na narty zjazdowe, a w ostatnim czasie moje nowe odkrycie – skitury. Na rower wracam w terenie, w zależności od pogody, w końcówce lutego lub w marcu. Wtedy też zaczynam dłuższe treningi w weekendy, aby dobrze przygotować się do pierwszych startów, które zazwyczaj mają miejsce w połowie kwietnia.
Swój kalendarz dzielę na imprezy główne oraz kontrolne. Poza wyścigami na dystansach powyżej 500 km biorę udział także w krótszych zawodach na 150-200 km. W trakcie sezonu wykonuję oczywiście specjalistyczne jednostki treningowe, ale większą wagę przykładam do regeneracji przed kolejnymi startami. Uważam, że kluczowe znaczenie dla formy ma dobrze przepracowany okres zimowy. Jeśli go prześpimy, latem nie będziemy w stanie zbudować odpowiedniej dyspozycji.

Rafał Janik: Wywiad z Tobą zostanie opublikowany w książce poświęconej Bałtyk-Bieszczady Tour. Nie mogę więc nie zapytać, co myślisz o tej imprezie? Czy zgadzasz się z komandorem wyścigu Robertem Janikiem, że to najłatwiejszy polski „tysięcznik”?

Paweł Pieczka: Bałtyk-Bieszczady Tour to bez dwóch zdań wyścig kultowy. Jest to jedno z tych wydarzeń, które większość „ultrasów” chciałaby mieć w swoim sportowym CV. Czy jest najłatwiejszy? Powstrzymam się od jednoznacznej odpowiedzi. „Na papierze” wygląda na łatwy, jednak to tylko złudzenie. BBT ma swoje pułapki, które zaskoczyły i pokonały już niejednego zawodnika. Kluczowe znaczenie ma tu pogoda. Gdy trafimy na słońce i wiatr w plecy na całej trasie, to można go uznać za najłatwiejszy. Pierwsze 700 km przebiega po dość płaskich terenach, co pozwala na zachowanie pewnej rezerwy na końcowe pagórki oraz kilka bieszczadzkich „ścianek”. Jeśli jednak zmuszeni będziemy jechać w zimnym deszczu lub przy czołowym wietrze, poziom trudności zdecydowanie wzrośnie.

Rafał Janik: Jesteś aktualnym rekordzistą trasy w kategorii open. Myślę więc, że jesteś najlepszą osobą, którą mógłbym zapytać o to, co należy zrobić, aby szybko pokonać trasę w poprzek Polski.

Paweł Pieczka: Po pierwsze, o czym już wspomniałem, trzeba solidnie przepracować okres przygotowawczy. Im więcej wysiłku włożymy zimą, tym bardziej przyjemne okażą się letnie starty. Następnie warto zdobyć doświadczenie na dystansach rzędu 500-600 km. Polecam start w Pierścieniu Tysiąca Jezior lub innych imprezach z cyklu ULTRACUP. Dobrym rozwiązaniem są także starty w brevetach, które oferują szeroką gamę dystansów. Zachęcam również do udziału w Tour de Silesia, co również będzie dobrym przetarciem przed BBT.
Kolejnym ważnym punktem jest zapoznanie się z trasą oraz lokalizacją punktów kontrolnych (PK). Warto przygotować ściągawkę na kartce lub w nawigacji, aby na bieżąco wiedzieć, ile kilometrów dzieli nas od kolejnego punktu. Dobrze jest także sprawdzić dojazdy do każdego PK, ponieważ „na zmęczeniu” można się zgubić i stracić przez to cenne minuty. Duże znaczenie ma także odżywianie. Podczas startów kontrolnych powinniśmy sprawdzić, co nam pasuje, co lubimy jeść, a następnie trzymać się danego zestawu podczas docelowego startu. Nawet jeśli najdzie nas pokusa, aby spróbować czegoś nowego w trakcie, nie róbmy tego! To nie jest czas na jakiekolwiek eksperymenty.
Najważniejszym elementem w walce o dobry wynik wydaje się jednak odpowiednie nastawienie psychiczne. Głowa w „ultra” jest podstawą. Trzeba mierzyć siły na zamiary i nie porywać się z motyką na słońce. Jeśli chcemy ukończyć BBT w czasie poniżej 48 godzin, warto rozważyć jazdę bez snu. Jeżeli planujemy jechać dłużej, lepiej zdrzemnąć się, aby później uniknąć trybu „zombie”.
Ogólnie rzecz biorąc, z moich obserwacji wynika, że nowi zawodnicy są bardzo niecierpliwi. Chcą od razu spróbować swoich sił na najdłuższych i najtrudniejszych imprezach. Tymczasem, aby być gotowym na tego typu zawody, potrzeba naprawdę sporo czasu, wiele przejechanych kilometrów oraz mnóstwo zebranych doświadczeń. Według mnie wszystko powinno odbywać się stopniowo, aby wrażenia z „ultra” były dużo bardziej przyjemne, a my pozostali w tej branży na dłużej :-)

Rafał Janik: Jakich porad udzieliłbyś osobom, które chcą po prostu pokonać dystans tysiąca kilometrów i zmieścić się w limicie czasu?

Paweł Pieczka: Dla mnie nie ma znaczenia, czy chcemy przejechać trasę szybko, czy naszym celem jest samo zaliczenie BBT. W obu przypadkach schemat pozostaje ten sam. Najpierw musimy dobrze przetrenować zimę. Następnie bezwzględnie powinniśmy zdobyć doświadczenie w krótszych imprezach. To pozwoli lepiej obrać taktykę i plan na pokonanie pełnego „tysiąca”. Dzięki temu typu doświadczeniom wzrośnie także wiara we własne umiejętności, co jest szczególnie istotne w kryzysowych sytuacjach (a te z całą pewnością będą się zdarzać). W ten sposób, zamiast walczyć o przetrwanie, zdołamy w relatywnie przyjemny sposób przeciąć Polskę na pół.

***

Chcesz poznać więcej wskazówek dotyczących jazdy długodystansowej?

Więcej wywiadów i porad znajdziesz w książce "Bałtyk-Bieszczady Tour. Jak przejechać rowerem 1008 km non stop". Sięgnij po nią, by dowiedzieć się, jak zaplanować start w swoim pierwszym wyścigu ultra.

Wolisz czytać w formacie PDF? Kliknij tutaj, aby pobrać darmowy fragment.

powiązane posty

Jak trenować kolarstwo, gdy brakuje czasu? Darmowy fragment książki!

Chcesz zbudować formę, ale brakuje Ci czasu na wielogodzinne, nużące treningi? Czy da się ścigać i wygrywać, spędzając na rowerze zaledwie kilka godzin w tygodniu? Zapraszamy do lektury darmowego fragmentu książki "Kolarstwo dla zapracowanych". Poznaj założenia Planu Treningowego dla Zapracowanych (PTZ) i dowiedz się, jak mądrze i efektywnie trenować, gdy Twój kalendarz pęka w szwach! *** Główne założenia planu Jeśli dysponujesz czasem na zaledwie 6 godzin treningu w tygodniu, przedstawiony plan jest dla ciebie idealnym rozwiązaniem. Pomoże ci rozwinąć kondycję i moc niezbędną do prowadzenia grupy, dyktowania tempa i skutecznego finiszu. To także świetna propozycja dla osób, które chcą komfortowo pokonywać długie dystanse, uczestniczyć w wycieczkach rowerowych lub dobrze wypaść w lokalnych zawodach. Plan treningowy dla zapracowanych został stworzony z myślą o maksymalnym wykorzystaniu ograniczonego czasu treningowego. Po ukończeniu PTZ osiągniesz lepszą formę, większą siłę i szybkość, niż byłoby to możliwe przy tak niewielkim nakładzie czasowym. Należy jednak zaznaczyć, że nie da się w ten sposób dorównać kolarzom poświęcającym na trening 16–20 godzin tygodniowo. PTZ nie spełniłby wymagań stawianych europejskim czy amerykańskim zawodowcom podczas ich długich sezonów. Klasyczny model treningu wytrzymałościowego sprawdza się znakomicie u profesjonalistów i sportowców mogących trenować ponad 10–12 godzin tygodniowo. Wraz z zespołem trenerów stosujemy go nadal u wyczynowych sportowców oraz u wielu kolarzy amatorów i pasjonatów roweru. Co więcej, jeśli masz możliwość trenowania ponad 10 godzin tygodniowo, tradycyjny plan treningu wytrzymałościowego może okazać się lepszym wyborem niż ten opisany w książce – pozwoli ci bowiem w pełni wykorzystać dodatkowy czas. Jednak, gdy dysponujesz mniej niż 10 godzinami, znajdujesz się na granicy skuteczności klasycznego modelu treningowego. Jeżeli twoje obecne wyniki nie są wybitne ani wyjątkowo słabe, warto wypróbować PTZ. Jak pokazują doświadczenia naszych podopiecznych, znacznie większe jest prawdopodobieństwo zauważalnej poprawy niż pogorszenia formy. Informacje zawarte w tym rozdziale mają kluczowe znaczenie dla twojego sukcesu. Trenowanie sportu wytrzymałościowego przez zaledwie 6 godzin tygodniowo niesie ze sobą pewne nieuniknione ograniczenia, zwłaszcza w kontekście rodzajów i długości wydarzeń, do których będziesz optymalnie przygotowany. Trzeba też przyznać, że PTZ może nie sprawdzić się u wszystkich. Nie zamierzam ukrywać rzeczywistości, z jaką mierzą się kolarze dysponujący ograniczonym czasem – istnieją pewne warunki i zasady, które musisz zaakceptować, by czerpać korzyści z tego planu. Forma na maksymalnie 3 godziny Duża objętość treningu jest niezwykle korzystna, ponieważ pozwala zbudować wytrzymałość tlenową niezbędną do całodniowej jazdy. Dodatkowo trening o wysokiej objętości zawierający intensywne interwały przygotowuje do dynamicznej jazdy przez długi czas. Jest to kluczowe dla sukcesu w wyścigach dla zawodowców – od krótkich kryteriów ulicznych, przez epickie górskie etapy w wielkich tourach, po 250-kilometrowe klasyki pokroju Tour of Flanders. Zawodowcy muszą być gotowi do ataków, gonienia ucieczek i utrzymywania wysokiej mocy na finiszach długich wyścigów. Dysponując 6 godzinami na trening tygodniowo, wciąż możesz odbywać całodniowe eskapady, ale najlepsze osiągi notować będziesz podczas wydarzeń trwających do 3 godzin. Zanim oburzysz się na to stwierdzenie, przyjrzyj się uważnie wyścigom, w których faktycznie bierzesz udział. Nieoficjalne badania przeprowadzone wśród zawodników i trenerów CTS pokazują, że zdecydowana większość kolarzy w wieku 30–50 lat regularnie uczestniczy w zawodach trwających od 45 do 90 minut. Jeśli planujesz starty w lokalnych kryteriach ulicznych, wyścigach przełajowych czy zawodach MTB cross-country, potrzebujesz przygotowania na intensywny wysiłek trwający krócej niż 2 godziny. Owszem, możesz napotkać trudności w 160-kilometrowych wyścigach szosowych, ale zastanów się – w ilu takich imprezach uczestniczysz? Większość tego typu startów, nawet tych o długości 100–110 kilometrów, zazwyczaj nie zajmuje amatorom więcej niż 3 godziny. Kluczowe pytanie brzmi: czy wolisz być przeciętnym na każdym dystansie, czy może wystarczy ci świetna forma na konkretnej trasie? Nawiasem mówiąc w trzygodzinnym limicie mieści się znaczna część wydarzeń, w których uczestniczy większość kolarzy amatorów. Dlatego postrzegam to ograniczenie pozytywnie – jeśli zaakceptujesz fakt, że możesz nie być optymalnie przygotowany do każdego wyścigu, PTZ da ci szansę na świetne wyniki w zawodach, w których i tak najczęściej startujesz. Czy jednak nie wspominałem, że ten plan może przygotować także do przejazdu na 160 kilometrów? Czy nie ma tu planów do Gran Fondo i ultramaratonów MTB? Wszystkie te wydarzenia przekraczają 3 godziny, więc jak wpisują się w ten limit? Otóż, co zauważysz w dalszej części książki, istnieją oddzielne plany dla krótszych i dłuższych wyścigów. Te pierwsze skupiają się bardziej na rozwijaniu mocy dla powtarzalnych wysiłków przy VO2max, podczas gdy drugie koncentrują się na zwiększeniu efektywności przy progu mleczanowym. Jednak niezależnie od wybranego planu, musisz liczyć się z tym, że po około 180 minutach wysiłku nastąpi pogorszenie twojej efektywności. Wraz z trenerami zauważyliśmy, że po tym czasie kolarze trenujący według PTZ milkli, przestawali wychodzić na zmiany i mieli trudności na podjazdach. Plan treningowy o wysokiej intensywności i niskiej objętości zapewnia wiele podobnych adaptacji fizjologicznych jak plany o większej objętości, jednak logiczne jest, że niektóre z nich faktycznie wymagają więcej czasu spędzonego w siodle. Całodniowe „epickie” treningi lub wyścigi stanowią kamień milowy dla każdego kolarza, a dla początkujących pierwsza taka jazda trwająca 5–7 godzin stanowi swoisty „rytuał przejścia”. Podejrzewam, że wiele osób trzyma się przestarzałych planów treningowych z obawy przed utratą zdolności do ukończenia takich długich dni. Postrzegają to jako niedopuszczalny krok wstecz. Jednak niedostateczne przygotowanie wynikające z małej objętości treningowej nie spowoduje, że będziesz cierpieć od startu do mety podczas kolejnej całodniowej jazdy. Limit 3 godzin nie zabrania ci udziału w tego typu przejazdach – wskazuje jedynie, że najlepsze wyniki będziesz osiągać podczas krótszych wydarzeń. Zachęcam do korzystania z weekendowych okazji, gdy partner zabierze dzieci do dziadków. Stosując PTZ, będziesz czuć się lepiej przez pierwszą połowę przejazdu, a przy rozsądnym gospodarowaniu siłami, możesz zwiększyć swój zasięg i cieszyć się dobrą jazdą aż do końca. W rozdziale 15 omawiam szczegółowo, jak dostosować swoje nawyki – od techniki jazdy po odżywianie i rolę w grupie – by skutecznie wydłużyć swój zasięg. Trening w ograniczonym zakresie prowadzi do ograniczonej sprawności Plan treningowy dla zapracowanych jest „czasowo ograniczoną” propozycją. Pozwala szybko zwiększyć sprawność i moc, dając przy tym wiele satysfakcji. Jednak po 10–12 tygodniach od jego rozpoczęcia niezbędne będzie zmniejszenie tempa i regeneracja organizmu. W ciągu roku można skorzystać z planu dwa lub trzy razy, jednak nie należy rozpoczynać kolejnego cyklu bezpośrednio po zakończeniu poprzedniego 11-tygodniowego etapu. Dlaczego PTZ musi być ograniczony do 12–16 tygodni? Plany treningowe trwają 11 tygodni, choć niektórzy sportowcy mogą utrzymać sprawność przez dodatkowy miesiąc. By to zrozumieć, należy odnieść się do klasycznego modelu treningu wytrzymałościowego. W nim najpierw budowaliśmy solidną bazę wydolności tlenowej poprzez wielomiesięczne, długie treningi o umiarkowanej intensywności. Ta wydolność stanowiła fundament dla późniejszych, intensywniejszych interwałów. Dzięki niej sportowcy mogli lepiej radzić sobie z obciążeniem podczas powtarzanych treningów interwałowych na poziomie progu mleczanowego lub w jego pobliżu. Kiedy osiągali etap wykorzystywania interwałów o wysokiej intensywności w okolicy VO2max, ich wysiłki wspierał już potężny silnik tlenowy i dobrze rozwinięty system glikolityczny. Lepsza wydolność tlenowa oznacza, że organizm radzi sobie z większym procentem obciążenia, nawet podczas pracy powyżej progu mleczanowego. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ system glikolityczny szybko zużywa zapasy węglowodanów. Tymczasem dobrze wytrenowany system tlenowy potrafi spalać więcej tłuszczu niż węglowodanów. Dla porównania – przeciętnie wytrenowany sportowiec podczas jazdy poniżej progu spala mieszankę tłuszczu i węglowodanów w równych proporcjach. Przy sprawniejszym systemie tlenowym można utrzymać wyższą moc wyjściową, zanim osiągnie się intensywność wymagającą sięgnięcia po ograniczone rezerwy węglowodanów. Interwały o wysokiej intensywności w PTZ skutecznie budują wysoką formę. Wzrasta zarówno moc przy VO2max, jak i na progu mleczanowym. System glikolityczny wzmacnia się dzięki interwałom wykonywanym na poziomie progu mleczanowego lub w jego pobliżu. Organizm uczy się też lepiej przetwarzać i tolerować mleczan. Jednocześnie intensywne interwały zwiększają gęstość mitochondriów oraz poprawiają zdolność generowania mocy w systemie tlenowym. Osoby wykonujące testy progu mleczanowego po treningu PTZ, podobnie jak sportowcy trenujący według tradycyjnych planów o dużej objętości, wykazują niższy poziom mleczanu we krwi podczas wczesnych etapów testu w porównaniu z wcześniejszymi wynikami. *** Chcesz zbudować życiową formę, mając tylko 6 godzin tygodniowo? To dopiero początek drogi do lepszych wyników! Sięgnij po pełną wersję książki, aby poznać dokładne plany treningowe, ćwiczenia i strategie, które pozwolą Ci wygrywać z rywalami trenującymi znacznie więcej od Ciebie. DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O KSIĄŻCE Wolisz czytać w formacie PDF? Kliknij tutaj, aby pobrać darmowy fragment.

Więcej

Dlaczego większość kolarzy źle się rozgrzewa? Naukowy poradnik (fragment książki)

Czy wiesz, że źle dobrana rozgrzewka może zrujnować cały wyścig, zanim w ogóle ruszysz z linii startu? Wielu kolarzy popełnia ten sam błąd, bezsensownie tracąc cenną energię. Zapraszamy do lektury pełnego, fascynującego fragmentu książki "Kolarstwo zaawansowane". Zobacz, jak naukowo podejść do strategii, rozkładania sił w peletonie i przygotowania do startu. *** Strategie rozkładania sił Ludzkie ciało, w swojej najbardziej podstawowej formie, działa jak maszyna. Nie jest to jednak perpetuum mobile, lecz układ o ograniczonych możliwościach, który w końcu ulega zmęczeniu i wyczerpaniu. To, jak gospodarujemy tymi ograniczonymi zasobami energii, może mieć kluczowe znaczenie dla końcowego wyniku. Choć wyścigi kolarskie mają swoje taktyczne niuanse i specyficzną dynamikę, ich istotą – podobnie jak w przypadku innych sportów wytrzymałościowych – pozostaje indywidualny wysiłek włożony w pokonanie określonego dystansu w jak najkrótszym czasie. Jednym z najważniejszych czynników decydujących o sukcesie jest umiejętność właściwego rozkładania sił. Nie ma nic gorszego niż złe oszacowanie własnych możliwości i całkowite wyczerpanie na długo przed metą – no, może, poza tym gorzkim uczuciem, gdy przekraczasz linię mety ze świadomością, że mogłeś dać z siebie znacznie więcej. W jazdach indywidualnych na czas, podobnie jak w kolarstwie górskim i przełajowym, zawodnicy mają dużą swobodę w kontrolowaniu intensywności swojego wysiłku. Pojawia się więc pytanie: czy lepiej utrzymywać stałą prędkość lub moc przez cały 40-kilometrowy odcinek, czy może rozpocząć spokojniej, by później zwiększyć intensywność? Jak najlepiej rozplanować jazdę na czas, która obejmuje jeden lub więcej wymagających podjazdów? Wyścigi ze startu wspólnego również wymagają odpowiedniego rozłożenia sił. Podstawowa strategia w większości z nich polega na oszczędzaniu energii przez większą część rywalizacji, by w decydującym momencie wykorzystać zgromadzone rezerwy. Ale czy lepiej utrzymywać równe tempo w peletonie przed tym kluczowym momentem, czy może warto wykonywać okresowe zrywy, przemieszczając się w górę i w dół grupy? A jaka strategia rozkładania sił sprawdza się najlepiej w ucieczkach? Po oderwaniu się od peletonu musisz umiejętnie wyznaczać tempo, by z jednej strony utrzymać przewagę nad peletonem, a z drugiej zachować wystarczająco dużo energii na finałową rywalizację. Sposób przygotowania do zawodów ma ogromny wpływ na ilość energii, jaką dysponujesz na linii startu. Rozgrzewka przedstartowa stała się nie tylko zakorzenionym rytuałem, ale i fizjologiczną koniecznością – wielu kolarzy poświęca teraz godzinę lub więcej na przygotowanie organizmu przed rozpoczęciem wyścigu. Choć przygotowanie ciała do nadchodzącego wysiłku jest korzystne i ważne, wiąże się to z kompromisem – zużywamy energię, która może być potrzebna później. Powstaje więc pytanie: ile rozgrzewki jest rzeczywistą potrzebą, a ile jedynie tradycją i jaka forma rozgrzewki będzie dla ciebie najlepsza? W szerszej perspektywie periodyzacja treningu (opisana w rozdziale 4) i właściwa regeneracja (rozdział 5) doprowadziły cię do linii startu z optymalnym poziomem energii. W tym rozdziale przyjrzymy się naukowym dowodom dotyczącym intensywności wysiłku w różnych konkurencjach kolarskich – od rozgrzewki po przekroczenie linii mety. Rozgrzewka Wiele zawodów kolarskich wymaga intensywnego wysiłku od samego początku – dotyczy to zwłaszcza pierwszych minut kryteriów, wyścigów przełajowych oraz MTB. Konkurencje torowe wymagają ogromnej mocy od startu, a niektóre z nich trwają bardzo krótko. Nawet bardziej wyważone, długotrwałe wydarzenia, jak jazda na czas, wymagają wysokiej mocy od pierwszych chwil. Wyścigi ze startu wspólnego mogą rozpoczynać się stosunkowo spokojnym tempem, ale równie dobrze atak może nastąpić tuż po sygnale startowym. Nawet jeśli nie na niego nie odpowiesz, cały peleton może zacząć mocno przyspieszać, zmuszając cię do intensywnego wysiłku. Jeśli nie jesteś fizycznie przygotowany na taki wysiłek, możesz szybko zostać w tyle i będziesz zmuszony zużyć dużo energii na dogonienie grupy. Takie intensywne wysiłki są bez wątpienia trudne mentalnie do wykonania zaraz po starcie i mogą być nieprzyjemne, niezależnie od przygotowania. Dlatego jedną z kolarskich tradycji jest dokładna rozgrzewka przed wyścigiem. Widok zawodników kręcących na trenażerach lub rolkach jest powszechny na welodromach oraz podczas wielu imprez szosowych czy terenowych. Badania wskazują na szereg pozytywnych efektów fizjologicznych rozgrzewki: Podniesienie temperatury ciała, co usprawnia funkcje metaboliczne i mięśniowe poprzez przyspieszenie reakcji chemicznych, zwiększenie przewodzenia sygnałów nerwowych oraz poprawę elastyczności mięśni i stawów. Wyższa temperatura ciała uruchamia również mechanizmy pocenia, przygotowując organizm do regulacji ciepła podczas wysiłku. Przyspieszenie metabolizmu, co przygotowuje organizm do efektywnego wykorzystania paliwa i uruchomienia metabolizmu tlenowego w mięśniach. Zwiększenie aktywności układu nerwowego i hormonalnego, przygotowujące organizm do wysiłku. Przyspieszenie tętna i przygotowanie układu krążenia do zwiększonego przepływu krwi. Wzrost pobudzenia psychicznego. (Kolarze górscy muszą wykonać intensywny wysiłek na starcie, by zająć dobrą pozycję przed wjazdem na single tracki) Jednak rozgrzewka ma też swoje ograniczenia. Zbyt intensywna może prowadzić do zmęczenia organizmu i przynieść efekt przeciwny do zamierzonego. Rozgrzewka, która jest zbyt forsowna – zarówno pod względem intensywności, jak i czasu trwania – może zacząć wyczerpywać zapasy glikogenu i zmniejszać jego i tak ograniczoną dostępność. Nawet w stosunkowo chłodnych warunkach rozgrzewka na trenażerze lub rolkach może szybko podnieść temperaturę ciała ponad komfortowy poziom ze względu na brak cyrkulacji powietrza i chłodzenia (więcej na ten temat w wywiadzie z dr. Larsem Nybo na stronie 234). Wielu zawodowców eksperymentuje obecnie z używaniem specjalnych kamizelek chłodzących przed jazdą na czas, aby podnieść temperaturę metaboliczną i mięśniową, ale jednocześnie nie przegrzać organizmu. Pocenie towarzyszące rozgrzewce może również zwiększyć ryzyko odwodnienia i zmniejszyć ilość krwi dostępnej dla mięśni. Dlatego przy planowaniu optymalnej strategii przedstartowej należy odpowiedzieć na dwa kluczowe pytania: Czy rozgrzewka jest rzeczywiście niezbędna? Jaka powinna być jej długość i intensywność oraz czy należy ją dostosowywać do charakteru zawodów? Co ciekawe, mimo powszechnego przekonania o korzyściach płynących z rozgrzewki, badania tego zagadnienia oraz związanego z nim pytania o optymalną formę przygotowania do startu są stosunkowo rzadkie w literaturze naukowej. Dostępne opracowania znacznie się różnią pod względem analizowanej grupy osób, dyscyplin sportu, wyboru testów, a także czasu trwania i intensywności. Wobec braku naukowego konsensusu, protokoły rozgrzewki w wielu dyscyplinach sportu wydają się opierać głównie na metodzie prób i błędów stosowanej przez sportowców lub trenerów, albo po prostu na tradycji. Weźmy pod uwagę powszechną radę, że rozgrzewka powinna odzwierciedlać charakter zawodów (na przykład przed kryterium ulicznym zwykle wykonuje się kilka sprintów), oraz pozornie sprzeczne przekonanie, że krótsza rywalizacja wymaga proporcjonalnie dłuższego i intensywniejszego rozgrzania organizmu. Podobnie, kolarze Tour de France rutynowo spędzają godziny na wstępnym przejeździe trasy jazdy na czas, a następnie wykonują kolejną godzinę lub więcej intensywnej jazdy na trenażerze przed rozpoczęciem właściwego wyścigu. Bishop (2003a, 2003b) opracował dwa szczegółowe przeglądy dotyczące wpływu zarówno pasywnej (rozgrzewanie ciała bez ćwiczeń), jak i aktywnej (poprzez ćwiczenia) rozgrzewki na wyniki sportowe (tabela 6.1) i przedstawił trzy główne wnioski: Generalnie korzyści z rozgrzewki obserwowano zawsze, o ile była ona co najmniej umiarkowanie intensywna. Jednak wstępne ćwiczenia o wysokiej intensywności niekoniecznie poprawiały wyniki bardziej niż te umiarkowane. W przypadku trzykilometrowej jazdy na czas, zarówno umiarkowana, jak i intensywna rozgrzewka przyniosły podobną poprawę czasu w porównaniu z jej zupełnym brakiem, a największe korzyści zaobserwowano w wyższej mocy wyjściowej podczas pierwszego kilometra (Hajoglou i in., 2005). Przy krótkotrwałych ćwiczeniach o maksymalnej intensywności, takich jak sprint czy wysiłki kilometrowe, główną korzyścią z rozgrzewki wydaje się zwiększenie temperatury mięśni. Ten wzrost można osiągnąć już po 3–5 minutach ćwiczeń o umiarkowanej intensywności, a nawet poprzez bierne rozgrzewanie (na przykład koce grzewcze wokół nóg). Rozgrzewka o niskiej intensywności lub ćwiczenia rozciągające, które nie podnoszą temperatury mięśni o co najmniej 2°C, wydają się niewystarczające. Należy jednak uważać, by rozgrzewka nie była zbyt intensywna lub by okres odpoczynku nie był tak krótki, że system ATP-PC zostanie wyczerpany przed zawodami. Przy ćwiczeniach o średnim czasie trwania lub dłuższych wydarzeniach wymagających intensywnego startu główną korzyścią z rozgrzewki wydaje się zwiększenie poboru tlenu przez organizm. Dzięki temu zmniejszeniu ulega zależność od metabolizmu beztlenowego. Wielu kolarzy mówi o potrzebie „przepalenia” przed zawodami – wychodząc z założenia, że intensywna jazda pomaga zwiększyć ich zdolność do przyswajania tlenu przed wymagającymi wyścigami. Dlatego tego rodzaju rozgrzewka powinna kończyć się niedługo przed rozpoczęciem zawodów. Jednocześnie należy zadbać o to, by nie była ona tak intensywna, że doprowadzi do wyczerpania glikogenu lub nadmiernego przegrzania organizmu. Tabela 6.1. Przegląd badań dotyczących optymalnego przebiegu rozgrzewki kolarskiej Parametr Krótkotrwałe ćwiczenia (głównie sprinty na bieżni) Ćwiczenia średnio- i długotrwałe (wysiłek na rowerze >10 s) Intensywność Rozgrzewka o niskiej intensywności (np. rozciąganie, kalistenika) jest zazwyczaj nieskuteczna. Rozgrzewanie przy 40–60% VO2max lub przy umiarkowanym poziomie odczuwanego wysiłku Rozgrzewka o niskiej intensywności (np. rozciąganie, kalistenika) jest zazwyczaj nieskuteczna. Rozgrzewka na poziomie ok. 70% VO2max (umiarkowanie lub lekko intensywnie) Czas trwania Tak krótko, jak to możliwe, aby mięśnie zwiększyły temperaturę, ok. 3–5 min 5–10 min w przypadku umiarkowanej lub dużej intensywności, aby umożliwić zwiększenie poboru tlenu do stanu ustalonego Regeneracja 5–15 min, aby umożliwić regenerację PC, nie dopuszczając jednocześnie do spadku temperatury mięśni do wartości wyjściowej <5 min, aby zapobiec spadkowi poboru tlenu Badania wskazują, że sportowcy całkiem dobrze radzą sobie z samodzielnym doborem czasu i intensywności rozgrzewki, która pozwala im osiągnąć optymalne wyniki, nawet przy minimalnej informacji zwrotnej (Mandengue i in., 2005). W badaniu, gdzie kolarze amatorzy mogli dowolnie wybrać intensywność, czas trwania i odpoczynek przed jazdą do wyczerpania przy 100 procentach maksymalnej mocy, zazwyczaj decydowali się na rozgrzewkę trwającą około 13 minut przy intensywności około 62 procent mocy maksymalnej (150 watów, czyli około 2,1 wata na kilogram). Taka rozgrzewka powodowała wzrost tętna do 78 procent maksymalnego i zużycie tlenu na poziomie 75 procent VO2max. Przed właściwym testem kolarze wybierali odpoczynek trwający nieco ponad 6 minut. Co ciekawe, gdy zwiększono intensywność rozgrzewki o 10 procent powyżej samodzielnie wybranego poziomu, czas do wyczerpania podczas testu znacząco się skrócił (rysunek 6.1). Faktycznie, przy intensywniejszej rozgrzewce wyniki były podobnie słabe jak przy całkowitym jej braku (Mandengue i in., 2009). Oznacza to, że zbyt mocna rozgrzewka może być równie niekorzystna jak jej brak. Najlepszym nauczycielem okazuje się praktyka – będziesz musiał przeprowadzić własne próby, aby odkryć, co najlepiej sprawdza się w twoim przypadku podczas różnych wydarzeń sportowych. Oprócz stosowania się do przedstawionych tutaj wskazówek, powinieneś wziąć pod uwagę szereg indywidualnych czynników przy planowaniu swojej rozgrzewki. Czynniki te zostały zebrane w tabeli 6.2. To, w jakim stopniu powinieneś uwzględnić każdy z nich, zależy od tego, jak dobrze radzisz sobie w przewidywanych warunkach. Warto prowadzić dziennik swoich doświadczeń, zapisując rodzaj wykonanej rozgrzewki, samopoczucie przed nią i po niej oraz osiągnięte wyniki sportowe. Tabela 6.2. Uwagi dotyczące sposobu planowania rozgrzewki Czynnik Wpływ Zalecenia Wysokie temperatury Zwiększają ryzyko przegrzania i odwodnienia Skróć rozgrzewkę lub w skrajnych przypadkach zrezygnuj z niej. Stosuj metody chłodzenia: szukaj cienia, rozgrzewaj się na otwartej drodze zamiast na trenażerze, korzystaj z wentylatora podczas treningu stacjonarnego, pij chłodną wodę Niskie temperatury Przyspieszają wychładzanie organizmu po rozgrzewce Wydłuż rozgrzewkę i zminimalizuj przerwę między nią a startem. Zadbaj o odpowiednią ilość odzieży ochronnej przed zawodami Intensywność startu Decyduje o zdolności do wysiłku na wysokim poziomie od początku wyścigu (wpływ na pobór tlenu) Wyścigi z dynamicznym startem (kryteria, MTB, przełaje itp.) wymagają intensywnej rozgrzewki, która przygotuje organizm do reakcji stresowej. Najlepiej zakończyć rozgrzewkę bezpośrednio przed rozpoczęciem rywalizacji Poziom wytrenowania Wpływa na akumulację ciepła w organizmie i odporność na zmęczenie Lepiej wytrenowani kolarze często potrzebują dłuższej rozgrzewki dla podniesienia temperatury ciała i aktywacji metabolizmu tlenowego. Mogą też wytrzymać intensywniejszą rozgrzewkę bez wyczerpywania zapasów energii, choć szybciej się pocą i tracą płyny. Mniej zaawansowani zawodnicy powinni preferować krótszą rozgrzewkę, by uniknąć przedwczesnego zmęczenia Techniczna złożoność trasy Określa czas i energię potrzebną na zapoznanie się z trasą W przypadku zawodów MTB czy przełajowych należy uwzględnić czas na rekonesans trasy przy planowaniu rozgrzewki. Wymagająca technicznie trasa, gdzie kluczowy jest dobry start, wymaga bardziej intensywnej rozgrzewki przed początkowym sprintem, nawet jeśli cały wyścig jest długi *** Chcesz lepiej planować swoje treningi i wygrywać wyścigi? Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak w praktyce zastosować wiedzę o rozkładaniu sił, regeneracji i pomiarze mocy, sięgnij po pełną wersję książki. DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O KSIĄŻCE Wolisz czytać w formacie PDF? Kliknij tutaj, aby pobrać darmowy fragment.

Więcej

Jak (nie) zacząć wyprawy rowerowej? Czytaj fragment książki!

Początki wielkich wypraw rzadko wyglądają tak, jak na starannie wyreżyserowanych zdjęciach w mediach społecznościowych. Częściej to zarwana noc, pakowanie w panice i walka o zachowanie resztek godności przed przekroczeniem granicy. Zapraszamy do lektury pełnego humoru i dystansu do siebie darmowego fragmentu książki "Jeszcze jeden croissant na drogę". Zobacz, jak wyglądały kulisy wielkiego startu autorki na wyprawę rowerową, zanim w ogóle zdążyła opuścić Anglię. *** Zarwana noc i ostatnia herbata Jest 3:00 nad ranem, a wszystko idzie nie tak, jak powinno. Zamiast spokojnie spać, co planowałam zrobić po wypiciu kilku (naprawdę tylko kilku) pożegnalnych drinków ze znajomymi, siedzę przygnębiona na stercie nowej lycry. W lodówce stoi nietknięty szampan, a kosz na śmieci pęka w szwach. Zmagam się ze zmęczeniem i zastanawiam, czy nie sięgnąć po tę buteleczkę Echo Falls i nie machnąć na wszystko ręką. Dawna przyjaciółka, która zaoferowała się wpaść po drodze z imprezy, „jeśli jeszcze nie śpię!”, ledwo przekroczyła próg, spojrzała z przerażeniem na panujący bałagan i odmówiła zostania na pogawędkę – „wyglądasz na dość zajętą”. Sama nie wiem, jak to robię, ale znajduję nawet chwilę na wrzucenie na Instagram wesołego zdjęcia prawie pustej lodówki z jedynie kilkoma kiszonkami w środku. („Oby ci te słoiki nie wybuchły” – komentuje ktoś, gdy jest już stanowczo za późno na jakiekolwiek pomocne uwagi). Wysyłam też przyjaciołom szalone selfie w mojej absurdalnej nowej czapce w sardynki. Jakimś cudem udaje mi się złapać parę godzin snu, zanim wstanę, by po raz kolejny sprawdzić, czy mam wszystkie niezbędne rzeczy – nóż do salami i różowy lakier do paznokci. Na koniec czeka mnie jeszcze ostatnia, ogromna filiżanka herbaty. To szczególna chwila. Każdy poranek rozpoczynam od kubka English Breakfast o barwie wilgotnego – ale nie mokrego, a tym bardziej nie przemoczonego – piasku. Zaparzam ją wrzątkiem ze świeżym mlekiem, co wyklucza jakiekolwiek napoje z wagonika z przekąskami, nie wspominając już o kolorowych naparach, które Francuzi nazywają thé. To moja ostatnia porządna herbata aż do lipca i muszę przyznać, że to dość wzruszający moment. Chociaż prawdę mówiąc, może to też być efekt narastającego wyczerpania. Kraksa z autobusem i ucieczka z Londynu Mijam czekającego cierpliwie w przedpokoju Eddy’ego i wychodzę na spotkanie z przyjaciółką i jej dzieckiem, którzy przyszli się pożegnać. Słuchając makabrycznych szczegółów z porodu, odczuwam ulgę, że przez kilka minut mogę skupić się na czyimś cierpieniu zamiast na własnym. Początkowo planowałam zjeść tradycyjne pełne angielskie śniadanie, ale ostatecznie, myśląc o czekających mnie wyzwaniach, tchórzę. Decyduję się na awokado na grzance, popijane kombuczą o dzikim posmaku – ostatni powiew Islington. W domu, podczas gdy Hen przewija Gabriela na podłodze w salonie (bycie niemowlęciem wydaje się równie zaszczytne co bycie kolarką długodystansową), przebieram się ze stroju odpowiedniego na śniadanie ze znajomymi w ubiór niezbędny do przejechania Wielkiego Touru – a właściwie 4,73 kilometra do stacji Waterloo. Trzeba przyznać, że żadne z nich nie śmieje się na mój widok. Hen chętnie robi mi kilka zdjęć przed domem, gdzie stoję dumnie z moim nieporęcznym rumakiem, podczas gdy przechodnie przyglądają mi się z zaciekawieniem. Próbuje znaleźć odpowiednie ujęcie, pasujące do dziennikarki kulinarnej odzianej od stóp do głów w lycrę. W końcu nie mogę już dłużej zwlekać – nadszedł czas wyruszenia w drogę. Niepewnie wyprowadzam Eddy’ego za bramę i zjeżdżam z krawężnika. Udaje mi się pomachać i uśmiechnąć do aparatu, po czym wjeżdżam prosto w tył stojącego autobusu piętrowego. Na szczęście przy minimalnej prędkości, więc jedyne, co naruszam, to resztki własnej godności. Po odklejeniu się od reklamy ewangelicznego koncertu w Leytonstone, już po dwóch obrotach pedałów odkrywam, że moje błyszczące żółte sakwy są nieprawidłowo zamocowane. Jak wspominałam, nie miałam zbyt wiele czasu na przygotowania. Byłam zajęta pytaniem psa 63 razy, czy będzie za mną tęsknił i spędzaniem 13 minut na bezmyślnym wpatrywaniu się w środku nocy w skarpetki. Porządkuję bagaż i wreszcie wyprzedzam Hen z wózkiem, a potem pędzę przez miasto. Znajoma trasa nabiera teraz nowego znaczenia. Ogarnia mnie obsesyjna myśl, że zaliczę jakiś wypadek, zanim nawet opuszczę Londyn (nie jest to wcale takie nieprawdopodobne w tym stroju; co najmniej dwa vany próbują zakończyć mój żywot na Farringdon Road). Z pewną ulgą w końcu docieram do stacji, wypinam stopy i stukając butami, przedzieram się przez tłum, by odebrać bilety na pociąg. Tutaj pojawia się kolejne wyzwanie. Nie miałam wcześniej ani okazji, ani ochoty, by przetestować jazdę na w pełni obciążonym Eddym. Znacząco nierówny rozkład ciężaru skazuje mnie na spędzenie następnych pięciu tygodni na walce z jego niepohamowaną chęcią przewracania się przy każdej nadarzającej się sposobności. Stacja Waterloo w piątkowe popołudnie okazuje się najgorszym możliwym miejscem na rozpoczęcie tej szczególnej batalii. Brak organizacji i spotkanie z celnikiem Gdy bilety zostają bezpiecznie schowane w tylnej kieszeni, spotykam Matta, przyjaciela z uniwersytetu i weterana pamiętnej pierwszej wyprawy do Brukseli. Ostatnio pracował tak intensywnie, wykonując jakieś tajemnicze zadania dla służby cywilnej, że rzadko miał okazję, by w ogóle dosiąść roweru. Choć mam w telefonie jego wiadomość o uczestnictwie w zajęciach spinningu, które „prawie go zabiły”. W tych okolicznościach doceniam jego gest towarzyszenia mi w wielkim starcie, Grande Départ. Pokrzepiający jest też widok kogoś, kto wydaje się bardziej zdenerwowany ode mnie. Od razu poprawia mi się humor. Oboje snuliśmy plany przygotowania porządnego brytyjskiego pikniku na podróż pociągiem, ale najwyraźniej nic z tego nie wyszło z powodu obopólnego braku organizacji. Gdy rowery stoją już przy nieuchronnie cuchnącej toalecie, a my zajmujemy miejsca w bezpiecznej odległości, pozostaje nam tylko tęskna rozmowa o jajkach po szkocku z Fortnum’s i o sztuce przyrządzania idealnej kanapki z serem i piklami (dojrzały cheddar, krojony, nie tarty, pikle marki Branston, bez sałaty). Kiedy wyczerpuję temat sosu chutney, Matt dopytuje o moje plany. Ja równie usilnie staram się odwrócić uwagę od rażącego ich braku, więc podróż zamienia się w uprzejme starcie charakterów, przerywane jedynie pierwszym widokiem morza. Przeciskamy się przez tłumy świątecznych turystów w Portsmouth Harbour i ostrożnie wsiadamy na rowery, by pokonać ostatni odcinek na ojczystej ziemi. Pedałujemy obok przygnębiającego centrum handlowego Victory, przemierzając klasyczną brytyjską ścieżkę rowerową, która urywa się znienacka na środku skrzyżowania. Będę za nimi tęsknić – myślę z nostalgią, gdy stara Toyota Yaris skręca przede mną bez włączonego kierunkowskazu. Szybko biorę rewanż, gdy wyprzedzamy ją przy terminalu promowym i wjeżdżamy prosto między zwyczajowe szeregi stojących samochodów. Ich pasażerowie siedzą na asfalcie na składanych krzesełkach, obserwując każdego nowo przybyłego niczym paparazzi na najmarniejszej premierze filmowej świata. Zwracamy szczególną uwagę. Chciałabym wierzyć, że to ze względu na nasz efektowny wygląd, ale równie dobrze mogą się gapić na mój strój z lycry (Matt tymczasem ma na sobie normalne ubranie). Po przekroczeniu bramek biletowych z entuzjazmem, z jakim zwykle witani są rowerzyści w kolejce samochodów, moje serce zamiera na widok punktu kontroli celnej. Nigdy nie udało mi się przejechać przez nią rowerem i nie zostać zatrzymaną do sprawdzenia. Podejrzewam, że nie tyle z powodu mojego podejrzanego zachowania, co raczej dlatego, że znacznie prościej i szybciej jest przeszukać rower niż wielkiego SUV-a z owczarkiem niemieckim na tylnym siedzeniu. Gdy nieuchronne skinienie palca przywołuje nas do kontroli, przypominam sobie o moim niezawodnym nożyku do salami ukrytym gdzieś w sakwach. Choć to skromne ostrze, podobne do tych sprzedawanych w witrynach francuskich kiosków (często wraz z dziecięcymi wersjami oznaczonymi jako „mój pierwszy nóż”), mam nieprzyjemne przeczucie, że funkcjonariusze nie docenią, jak bardzo jest niezbędny do urządzenia porządnego pikniku. Nożyk, który wygląda jak kordelas „U pana sprawdzę prawą sakwę, a u pani lewą” – oznajmia celnik, gdy wreszcie udaje nam się oprzeć nieporęczne rowery o prowizoryczną barierę. W głowie gorączkowo przewijam myśli, próbując sobie przypomnieć, gdzie schowałam ten nieszczęsny przedmiot. Obie sakwy wyglądają identycznie, jednak kiedy kładę lewą na taśmę do skanowania, słyszę charakterystyczny brzęk szpilek namiotowych. Los sprawił, że to właśnie w niej znajduje się mój ukochany nożyk Opinel. Starając się zachować spokój, choć z przeczuciem nadchodzącej porażki, posłusznie wyjmuję do kontroli torbę z prowiantem zawierającą pastę Marmite, sos Tabasco i rzeczony nóż. W niecałe 10 sekund na twarzy funkcjonariusza znudzenie ustępuje miejsca oburzeniu. Nawet moje spokojne – przynajmniej takie mi się wydaje – wyjaśnienie, że to zwykły nóż do steków, nie robi na nim wrażenia. „To na pewno nie jest nóż do mięsa” – stwierdza kategorycznie, wpatrując się w niewielkie ostrze, jakby szukał na nim śladów zbrodni. Zanim odpowiem z przekąsem, że w takim razie musi być całkiem bezpieczny, z pomocą przychodzi mi Matt – człowiek o żelaznych nerwach. Delikatnie wskazuje na nazwę alpejskiej restauracji wyrytą na drewnianej rękojeści. Strażnik, być może zdeklarowany wegetarianin, pozostaje niewzruszony (postanawiam przemilczeć fakt, że restauracja widnieje w przewodniku Michelin). W momencie, gdy moja dolna warga zaczyna niebezpiecznie drżeć, celnik woła przełożonego: „Ej, szefie, podejdź na moment”.Kierownik jednym spojrzeniem ocenia sytuację. „Proszę spojrzeć za siebie” – zwraca się do mnie. „Co tam widać?”Po odwróceniu się dostrzegam pleksiglasową gablotę wypełnioną do połowy złowrogo wyglądającymi nożami sprężynowymi i czymś na kształt wielkiego kordelasa. „Broń biała?” – sugeruję niepewnie. „ONE SĄ DOKŁADNIE TAKIE SAME” – oznajmia stanowczo. (Choć to nieprawda). *** Chcesz poznać dalsze losy wyprawy i przepisy na francuskie specjały? To zaledwie początek podróży pełnej kulinarnych odkryć, rowerowych zmagań i zabawnych perypetii. Sięgnij po pełną wersję książki, by dowiedzieć się, jak zakończyło się to spotkanie z celnikami i jakie smaki Francji czekały na trasie. DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O KSIĄŻCE Wolisz czytać w formacie PDF? Kliknij tutaj, aby pobrać darmowy fragment.

Więcej
Szukaj Książki Koszyk